ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ ΠΕΛΑΡΓΩΝ 2019 - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΡΙΕΤΙΑΣ 2017-2018-2019

Πραγματοποιήθηκε και για το 2019 η ετήσια απογραφή πελαργών του Ν. Θεσπρωτίας και κάποιων περιοχών του Ν. Πρεβέζης που εμπίπτουν στα όρια της περιοχής αρμοδιότητας του Φορέα Διαχείρισης Καλαμά- Αχέροντα-Κέρκυρας. Συνολικά, καταμετρήθηκαν φωλιές πελαργών σε 41 περιοχές του Ν. Θεσπρωτίας και 6 στο Ν. Πρεβέζης.

Η απογραφή περιλαμβάνει απευθείας παρατήρηση και καταγραφή των φωλιών και των ζευγαριών πελαργών. Συγκεκριμένα, καταγράφεται ο αριθμός και η θέση των φωλιών με ή χωρίς πελαργούς, ενώ όπου υπάρχουν νεοσσοί καταγράφεται ο ακριβής αριθμός αυτών. Στα δεδομένα που συλλέγονται υπάρχουν κι άλλα στοιχεία όπως το υψόμετρο και οι γεωγραφικές συντεταγμένες κάθε φωλιάς, τυχόν άδειες ή κατεστραμμένες φωλιές καθώς και το είδος κάθε φωλιάς αν είναι φυσική ή τεχνητή και αν βρίσκεται π.χ. πάνω σε εκκλησία ή στύλο της ΔΕΔΔΗΕ.

Παρακάτω παρουσιάζονται αναλυτικά σε διάφορα γραφήματα τα αποτελέσματα τόσο της φετινής απογραφής όσο και η σύγκρισή τους με τις δυο προηγούμενες χρονιές, δίνοντας μια ολοκληρωμένη εικόνα του επισκεπτόμενου πληθυσμού των πελαργών για την τελευταία τριετία στην περιοχή μας.

Στον πίνακα και στο γράφημα που ακολουθούν (Πίνακας 1, Γράφημα 1) φαίνεται για την τελευταία τριετία το σύνολο των φωλιών των πελαργών, οι άδειες φωλιές, πόσα ζευγάρια πελαργών αναπαράχθηκαν και πόσοι νεοσσοί συνολικά παρατηρήθηκαν. Συμπερασματικά, παρατηρείται μια σχετική μείωση στις ενεργές φωλιές πελαργών (8%), στους νεοσσούς (24%) αλλά και στον συνολικό πληθυσμό τους (νεοσσοί και ενήλικα) (19%). Επίσης, μεμονωμένα άτομα και «συμμορίες» μη αναπαραγόμενων πελαργών (non-breeding fraction) παρατηρήθηκαν σε ορισμένες περιοχές (Προδρόμι, Γαρδίκι, Μαργαρίτι, Ελαία) (Εικόνα 1 και 2).

Εικόνα 1

Εικόνα 2

Τον μήνα Ιούλιο οι περισσότεροι πελαργοί ξεκινούν τις πρώτες δοκιμαστικές πτήσεις, γυμνάζοντας τα φτερά τους και πηδώντας πάνω από τη φωλιά, πριν ξεκινήσουν  το μεγάλο τους ταξίδι προς την Ν. Αφρική, αν και στη πραγματικότητα οι περισσότεροι θα πάνε στο Σουδάν, στο Νότιο Σουδάν, στο Τσαντ, στην Κένυα ή στην Αιθιοπία, όπου μετακινούνται διαρκώς.

Όσον αφορά στο είδος των φετινών φωλιών πελαργών, όπως φαίνεται και στο γράφημα 2, πολλές από τις φυσικές φωλιές καταστράφηκαν και έπεσαν είτε από τις καιρικές συνθήκες είτε από αλλαγές των στύλων της ΔΕΔΔΗΕ. Πολλές φωλιές πελαργών έμειναν άδειες με περισσότερες τις φυσικές φωλιές σε στύλο (Γράφημα 2), αξίζει ωστόσο να αναφερθεί το γεγονός ότι φωλιές πελαργών σε εκκλησίες δεν υπάρχουν πια ενεργές (τελευταία ενεργή φωλιά στη Κορώνη Πρέβεζας, δεν υπάρχει πια), παρά τις προσπάθειες που έχουν γίνει στο παρελθόν με τοποθέτηση πλέγματος ή/και άλλης κατασκευής για την προσέλκυσή τους (Εικόνα 3 φωλιά με πλέγμα εκκλησία Σαγιάδας).

Εικόνα 3

Η κατανομή των νεοσσών ανά φωλιά για το 2019 φαίνεται στο ακόλουθο γράφημα (Γράφημα 3). Προκύπτει ότι οι φωλιές με 4 νεοσσούς ήταν περισσότερες, ενώ φέτος δεν παρατηρήθηκαν φωλιές με πέντε και έξι νεοσσούς. Αναλυτικότερα, το 45% των φωλιών είχαν από 4 νεοσσούς, ποσοστό μικρότερο από το 2018 (ήταν 60%), το 29% από τρεις νεοσσούς, στα ίδια επίπεδα περίπου με τις περσινές καταγραφές (ήταν 30%) και το 25% από δύο νεοσσούς, περισσότερους από πέρσι (ήταν 7%). Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η μείωση στον αριθμό των νεοσσών σε κάθε φωλιά συνδέεται πιθανά με την μη εύρεση τροφής από το ζευγάρι πελαργών, στην περιοχή που αναπαράγονται και σε ακτίνα 1-3km έως 5km το περισσότερο.

Λίγες ημέρες πριν από την αναχώρησή τους οι πελαργοί συναθροίζονται σε λιβάδια, κοντά σε τέλματα ή λίμνες, και από κει, χρησιμοποιώντας τα θερμά ανοδικά ρεύματα ξεκινούν όλοι μαζί γυροπετώντας σε κυκλική πορεία. Τα νεαρά φεύγουν 1 με 2 εβδομάδες νωρίτερα από τους ενήλικες. Ο λευκοπελαργός (Ciconia ciconia) είναι προστατευόμενο είδος από τη Διεθνή αλλά και την Εθνική νομοθεσία, αλλά και ένα είδος που συντρόφευε πάντα τους ανθρώπους στις αγροτικές δουλειές. Οι πελαργοί, ως ρυθμιστές του πληθυσμού διάφορων «βλαβερών» για τον άνθρωπο (τρωκτικών, εντόμων, κ.ά.) έχουν μια σημαντικότατη θέση στα αγροτικά οικοσυστήματα. Είναι δείκτες της ισορροπίας του περιβάλλοντος ενώ παράλληλα αποτελούν σύμβολο της αρμονικής συμβίωσης του ανθρώπου με τη φύση της υπαίθρου.

Η απογραφή πελαργών οργανώθηκε και φέτος από το Φορέα Διαχείρισης Καλαμά- Αχέροντα-Κέρκυρας από μια ομάδα πεδίου που αποτελείται από τις βιολόγους Συντιχάκη Ε. και Βόγγολη Δ. και τους φύλακες Διαμάντη Χ., Κόντο Κ., Μάντο Α., Μαρτίνης Α. και Φιλίππου Ε. 

Στόχος της απογραφής των πελαργών είναι ο εντοπισμός τυχόν απειλών για τη ζωή του συγκεκριμένου είδους, όπως η χρήση χημικών ουσιών στη γεωργία, μονοκαλλιέργειες κλπ., που οδηγούν σε υποβάθμιση ή/και εξαφάνιση των ενδιαιτημάτων του, ώστε να ληφθούν  τα ανάλογα διαχειριστικά μέτρα αντιμετώπισής τους, συμβάλλοντας κατά αυτόν τον τρόπο στην προστασία του είδους.    

Καθηγητές και μαθητές από διάφορες χώρες της Ευρώπης ξεναγήθηκαν στην έκθεση του κέντρου πληροφόρησης Αχέροντα στην Αμμουδιά

Το Σαββάτο 1 Ιουνίου 2019, καθηγητές και μαθητές από χώρες της Ευρώπης (Φιλανδία, Γαλλία, Ιταλία, Κροατία, Ρουμανία) καθώς και του 2ου Γυμνασίου Ηγουμενίτσας επισκέφθηκαν το κέντρο πληροφόρησης Αχέροντα, στην Αμμουδιά. Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος ERASMUS+ με τίτλο "Πρεσβευτές Ειρήνης - Αmbassadors for peace" μετά από συντονισμό εκπαιδευτικών του 2ου Γυμνασίου Ηγουμενίτσας. Οι επισκέπτες ξεναγήθηκαν στην έκθεση του κέντρου και ενημερώθηκαν από το προσωπικό του Φορέα για τις περιοχές ευθύνης του και τα σημαντικά είδη χλωρίδας και πανίδας του ποταμού Αχέροντα.

Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος - Θέμα 2019 "Καταπολέμηση της ρύπανσης του αέρα"

Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, που εορτάζεται κάθε χρόνο στις 5 Ιουνίου, είναι η ημέρα ευαισθητοποίησης της παγκόσμιας κοινής γνώμης και την εμπνευσμένη δράση για την προστασία του περιβάλλοντός μας. Από τότε που ξεκίνησε το 1974, η Ημέρα αυτή εορτάζεται σε περισσότερες από 100 χώρες. Κάθε Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος οργανώνεται γύρω από ένα θέμα που εφιστά την προσοχή σε ένα ιδιαίτερα επείγον περιβαλλοντικό πρόβλημα.

Το θέμα για το 2019 είναι η "Ατμοσφαιρική ρύπανση". Είναι μια έκκληση για δράση για την καταπολέμηση μιας από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές προκλήσεις της εποχής μας. Επιλέχθηκε από τη χώρα υποδοχής για αυτό το χρόνο, την Κίνα, και το θέμα μας καλεί όλους να εξετάσουμε πώς μπορούμε να κάνουμε αλλαγές στην καθημερινότητά μας για να μειώσουμε την ποσότητα ατμοσφαιρικής ρύπανσης που παράγουμε και να σταματήσουμε τη συμβολή της στην παγκόσμια υπερθέρμανση και τις επιπτώσεις της στην υγεία μας". Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες τονίζει στο μήνυμά του για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος πως «Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο. Αυτή είναι η μάχη της ζωής μας»

Σημειώνεται ότι η παγκόσμια ατμοσφαιρική ρύπανση αυξήθηκε κατά 8% από το 2008 μέχρι το 2013.

Η κατανόηση των διαφόρων τύπων ρύπανσης και του τρόπου με τον οποίο επηρεάζουν την υγεία και το περιβάλλον, βοηθάει προκειμένου να γίνουν τα κατάλληλα βήματα προκειμένου να βελτιωθεί ο αέρας. Συχνά δεν φαίνεται, αλλά η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι παντού και εννέα στους 10 ανθρώπους παγκοσμίως εκτίθενται σε ατμοσφαιρικούς ρύπους που υπερβαίνουν τα ασφαλή επίπεδα που ορίζει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Νοικοκυριά

Η κύρια πηγή ρύπανσης της ατμόσφαιρας των νοικοκυριών είναι η εσωτερική καύση ορυκτών καυσίμων, ξύλου και άλλων καυσίμων με βάση τη βιομάζα για τη μαγειρική, τη θέρμανση και τον φωτισμό των σπιτιών. Περίπου 3,8 εκατ. πρόωροι θάνατοι προκαλούνται από την ατμοσφαιρική ρύπανση σε εσωτερικούς χώρους κάθε χρόνο, η συντριπτική τους πλειονότητα στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Από αυτή την αιτία πλήττονται περισσότερο γυναίκες και παιδιά.

Βιομηχανία

Σε πολλές χώρες, η παραγωγή ενέργειας αποτελεί την κύρια πηγή ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα αποτελούν μείζονα παράγοντα, ενώ οι γεννήτριες ντίζελ προκαλούν αυξανόμενη ανησυχία σε περιοχές εκτός δικτύου.

Μεταφορές

Ο συνολικός τομέας των μεταφορών αντιπροσωπεύει σχεδόν το ένα τέταρτο των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα που σχετίζονται με την ενέργεια και το ποσοστό αυτό αυξάνεται. Οι εκπομπές από τις μεταφορές έχουν συνδεθεί με σχεδόν 400.000 πρόωρους θανάτους.

Γεωργία

Υπάρχουν δύο σημαντικές πηγές ρύπανσης της ατμόσφαιρας από τη γεωργία: τα ζώα που παράγουν μεθάνιο και αμμωνία και η καύση γεωργικών αποβλήτων. Περίπου 24% όλων των αερίων θερμοκηπίου που εκπέμπονται παγκοσμίως προέρχονται από τη γεωργία, τη δασοκομία και άλλες χρήσεις γης.

Απόβλητα

Η ανοικτή καύση απορριμμάτων και τα οργανικά απόβλητα σε χώρους υγειονομικής ταφής αποβάλλουν στην ατμόσφαιρα επιβλαβείς διοξίνες, φουράνια, μεθάνιο και μαύρο άνθρακα. Σε παγκόσμιο επίπεδο, εκτιμάται ότι 40% των αποβλήτων καίγεται σε ανοικτούς χώρους.

Άλλες πηγές

Δεν προέρχεται όλη η ατμοσφαιρική ρύπανση από ανθρώπινες δραστηριότητες. Οι ηφαιστειακές εκρήξεις, οι καταιγίδες σκόνης και άλλες φυσικές διεργασίες προκαλούν επίσης προβλήματα.

Σημειώνεται ότι 91% των κατοίκων των πόλεων δεν αναπνέουν ασφαλή αέρα. Σύμφωνα μάλιστα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (WEF), οι αστικές περιοχές έχουν διπλασιαστεί σε μέγεθος από το 1992, ενώ 75% των παγκόσμιων πόρων γλυκού νερού χρησιμοποιείται για την καλλιέργεια τροφίμων. Η ίδια πηγή σημειώνει ότι τριπλάσιος αριθμός ανθρώπων πεθαίνουν από τη μόλυνση απ’ ό,τι από το AIDS τη φυματίωση και την ελονοσία, μαζί.

Την ίδια ώρα, το περιβάλλον ωθείται πέρα από τα όριά του με την πλαστική ρύπανση, που έχει δεκαπλασιαστεί από το 1980. Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο περισσότεροι από 8 εκατ. τόνοι πλαστικού καταλήγουν στους ωκεανούς, ενώ περισσότερο από 90% των πλαστικών που χρησιμοποιούνται δεν ανακυκλώνονται.

Σύμφωνα με το Παγκόσμιο οικονομικό Φόρουμ, κάθε εβδομάδα οι ΗΠΑ πετούν αρκετά πλαστικά μπουκάλια νερού για να περικυκλωθεί ο πλανήτης πέντε φορές. Και αυτά αποτελούν ένα μόνο είδος αποβλήτου, από μόνον το 5% του παγκόσμιου πληθυσμού.

Πρέπει όλοι να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε λίγο περισσότερο το περιβάλλον και να ζούμε με τρόπους που δεν το καταστρέφουν. Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος είναι και μία καλή ευκαιρία για να σκεφτούμε το μέλλον και τις μελλοντικές γενιές. Να συνειδητοποιήσουμε ότι πρέπει να παραδώσουμε έναν βιώσιμο πλανήτη και σχετικά «καθαρό».

Μπορείς και εσύ να γίνεις μέρος της διάσωσης του περιβάλλοντος με τη συμμετοχή σου στην ανάδειξη και επίλυση  του προβλήματος με πολλούς τρόπους και από οποιαδήποτε θέση.