27 Αυγ 2020
26 Αυγ 2020
ΑΥΤΟΨΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΛΙΑ ΔΡΕΠΑΝΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΚΡΙΝΑΚΙ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ (Pancratium maritimum)
Στις 14.08.2020 ο Φορέας Διαχείρισης Καλαμά - Αχέροντα - Κέρκυρας πραγματοποίησε
την ετήσια καταμέτρηση των συστάδων του κρίνου της θάλασσας (Pancratium maritimum),
με τη λήψη συντεταγμένων σε σύστημα αναφοράς ΕΓΣΑ ’87 σε όλο το μήκος της
παράκτιας ζώνης του Δρεπάνου Ηγουμενίτσας έως και το Μακρυγιάλι.
Ο κρίνος της
θάλασσας ένα σπάνιο και απειλούμενο είδος (IUCN, 2014), γνωστό από την αρχαιότητα αφού απεικονίζεται σε αγγεία και τοιχογραφίες σε αρχαία Κνωσό και Σαντορίνη, αποτελεί ένα από τα ομορφότερα αγριολούλουδα της χώρας μας και
στολίζει τις αμμώδεις παραλίες μας. Ανθίζει από τα μέσα Ιουλίου έως τα μέσα του
Σεπτέμβρη όπου τελειώνει και η ανθοφορία του. Είναι ένα βολβώδες αυτοφυές φυτό, ενδημικό στην περιοχή της Μεσογείου και της
νοτιοδυτικής Ευρώπης.
Ανήκει στην οικογένεια των αμαρυλλίδων, είναι πολυετές, αειθαλές και τα άνθη του έχουν μια ευχάριστη, λεπτή και εξωτική μυρωδιά. Ο βιότοπος του P. maritimum είναι παραθαλάσσιες αμμουδιές σε αμμώδεις παραλίες (αμμοθινικοί σχηματισμοί) και σε άμεση γειτνίαση με τη θάλασσα, όπου αναπτύσσεται συχνά σε πυκνές συστάδες.
Ανήκει στην οικογένεια των αμαρυλλίδων, είναι πολυετές, αειθαλές και τα άνθη του έχουν μια ευχάριστη, λεπτή και εξωτική μυρωδιά. Ο βιότοπος του P. maritimum είναι παραθαλάσσιες αμμουδιές σε αμμώδεις παραλίες (αμμοθινικοί σχηματισμοί) και σε άμεση γειτνίαση με τη θάλασσα, όπου αναπτύσσεται συχνά σε πυκνές συστάδες.
 |
| Παγκράτιο το παράλιο, Κρίνος της θάλασσας, Είναι γνωστό από αρχαίες εικονογραφήσεις στην Κρήτη, στα παλάτια της Κνωσού και από τις υστεροκυκλαδικές τοιχογραφίες στη Σαντορίνη (Πηγή: http://www.mixanitouxronou.gr/) |
Σημαντικός τύπος οικοτόπου του παραρτήματος της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, οι αμμόλοφοι (αμμοθίνες) (Οικότοπος 2110 "Υποτυπώδεις κινούμενες θίνες") αποτελούν το φυσικό φράγμα που προστατεύει την
ενδοχώρα από το αλμυρό νερό και τον άνεμο. Το αμμοθινικό σύστημα απορροφά την ενέργεια των κυμάτων προστατεύοντας από τη διάβρωση τις αμμώδεις παραλίες. Αναφέρεται ότι σε
περιοχές όπου οι αμμόλοφοι καταστρέφονται από τον άνθρωπο, το αλμυρό
νερό της θάλασσας εισέρχεται στον υδροφόρο ορίζοντα πλήττοντας έτσι τις
αγροτικές καλλιέργειες (υφαλμύρινση υδάτινων αποθεμάτων).
Το κρινάκι της θάλασσας μεταξύ άλλων, με το ισχυρό κι εκτεταμένο του ριζικό σύστημα, που φτάνει σε βάθος μέχρι και 1,5
μέτρο, συγκρατεί το σαθρό αμμώδες έδαφος
δημιουργώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο και τις προϋποθέσεις για την εγκατάσταση άλλων
φυτών. Έτσι το παράκτιο ανάγλυφο γίνεται πιο ανθεκτικό στην αιολική διάβρωση.
Η επιβίωση του σπάνιου αυτού λουλουδιού, στηρίζεται στη μεταφορά των σπόρων του -που μοιάζουν με ψήγματα κάρβουνου- από τα μελτέμια του Αυγούστου αλλά και μέσω των κυμάτων, όπου επιπλέοντας στην θάλασσα φτάνουν και σε άλλες περιοχές για να δώσουν νέα φυτά. Εάν επιζήσουν η ανθοφορία τους έρχεται μετά από 4-5 έτη.
Σε πολλά
σημεία της περιοχής έχει εξαφανιστεί παρόλο της πολλαπλασιαστικής δεινότητας και της
ανθεκτικότητάς του, λόγω της καταστροφής του φυσικού περιβάλλοντος των ακτών
από τον άνθρωπο. Η έντονη και υπέρμετρη τουριστική ανάπτυξη, η αλόγιστη εκμετάλλευση
της παραλίας, η τοποθέτηση ομπρελοκαθισμάτων, η στάθμευση τροχοφόρων και ΙΧ,
κτιριακές κατασκευές χωρίς σεβασμό στο περιβάλλον, η
άγνοια των επισκεπτών που πολλές φορές το κόβουν ή το ξεριζώνουν, ο καθαρισμός
της παραλίας με μηχανικά μέσα και πολλοί άλλοι παράγοντες αποτελούν αιτίες της
ταχείας μείωσης των πληθυσμών του.
Ο Φορέας Διαχείρισης εφιστά την προσοχή σε επισκέπτες και λουόμενους της περιοχής για την προστασία του κρίνου της θάλασσας που ομορφαίνει την παραλία Δρεπάνου, αλλά απειλείται άμεσα από κοπή, εκρίζωση, περπάτημα αλλά και την οδήγηση πάνω στις αμμοθίνες, προκαλώντας τεράστια οικολογική βλάβη τόσο στον οικότοπο όσο και στο σπάνιο αυτό είδος.
Πηγές:
1. Diapoulis C. Prehistoric plants of the islands of the Aegean sea, sea daffodils (Pancratium maritimum). In: Thera and the Aegean world II. London; 1980:129–139.
2.Y San Nayim, Assessment of sand dune ecosystems with Pancratium maritimum, Bartın, Turkey - Journal of Environmental Biology, 2020
3. Safeguard and Protection of Mediterranean Sea Daffodil (Pancratium Maritimum L.): A Case of Extinction in Progress? Dipartimento di Biologia, Università degli Studi di Napoli Federico II, Project 2012-2015
4. An evolutive snapshot of the Mediterranean sea daffodil (Pancratium maritimum L.): comparing past, present and future. Olga De Castro, Antonietta Antonietta Di Maio, Mirko Di Febbraro, Gennaro Imparato, Michele Innangi, Errol Véla, Bruno Menale. 2016. Annals of Botany, submitted.
5. De Castro, O., Innangi, M., & Menale, B. (2020). Message in a
bottle: the Mediterranean Sea currents acted as protagonists in shaping
the distribution of the sea daffodil (Pancratium maritimum,
Amaryllidaceae). Botanical Journal of the Linnean Society. doi:10.1093/botlinnean/boaa037
