29 Ιουν 2017

Η ΠΡΩΤΗ ΔΑΚΤΥΛΙΩΣΗ ΠΕΛΑΡΓΩΝ ΣΤΗ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑ 2017

Απόσπασμα δορυφορικής εικόνας από τις περιοχές όπου δακτυλιώθηκαν οι λευκοί πελαργοί



Για πρώτη φορά στο νομό Θεσπρωτίας στις 19 Ιουνίου, δακτυλιώθηκαν πελαργοί  στις φωλιές τους στα χωριά Κρυσταλλοπηγή, Προδρόμι και Ξηρόλοφο όπου αναπαράγονται κάθε χρόνο και τρέφονται από τα υγρολίβαδα που βρίσκονται στις γύρω περιοχές.

Τη δακτυλίωση διοργάνωσε ο Φορέας Διαχείρισης Στενών και Εκβολών ποταμών Αχέροντα και Καλαμά, σε συνεργασία με τη ΔΕΔΔΗΕ Ηγουμενίτσας και έμπειρους δακτυλιωτές που εκπαίδευσαν την βιολόγο και το προσωπικό φύλαξης του φορέα στην υλοποίηση της σχετικής δράσης. Στην ομάδα δακτυλίωσης συμμετείχαν εθελοντικά η κ. Εύα Στετς, συνεργάτης του Ελληνικού Κέντρου Δακτυλίωσης και μέλος της Επιστημονικής Ομάδας μελέτης λευκού πελαργού - με ευγενική προσφορά των δακτυλιδιών που χρησιμοποιήθηκαν- ο κ. Νικόλαος Νούλας από την Εθελοντική ομάδα ορνιθοπαρατηρητές Μεσολογγίου, η κ. Γιώτα Μαντζουράτου, έμπειρη παρατηρητής πτηνών και ο κ. Κώστας Μπέστας, παρατηρητής πτηνών και φωτογράφος φύσης τους οποίους ευχαριστούμε θερμά για την σημαντική προσφορά τους.

Η μέθοδος που χρησιμοποιείται διεθνώς περιλαμβάνει λήψη των νεοσσών από τη κάθε φωλιά με ασφαλή και ανώδυνο τρόπο μέσω καλαθοφόρου οχήματος, δακτυλίωση στο έδαφος (τοποθέτηση δακτυλιδιού με κωδικό, μετρήσεις μήκους ράμφους, κεφαλής και βάρους) και τοποθέτησή τους αμέσως στη φωλιά. Η διαδικασία διήρκησε από 10 ως 25 λεπτά, αναλόγως του πλήθους των νεοσσών και μετά από παρατήρηση ότι οι γονείς επέστρεφαν άμεσα στους νεοσσούς τους. Όταν οι νεοσσοί αντιλαμβάνονται κάποιον κίνδυνο πέφτουν στο δάπεδο της φωλιάς σε ακινησία. Αυτό το κάνουν ακόμα και όταν επιστρέφουν οι γονείς τους στην φωλιά. Η συμπεριφορά αυτή βοηθάει πολύ στη δακτυλίωση μιας και οι νεοσσοί δεν αντιδρούν καθόλου. Τέλος, στη διαδικασία περιλαμβάνεται και επιμελής καθαρισμός της φωλιάς από κάθε είδους σκουπίδια όπως πλαστικές σακούλες, σκοινιά, σύρματα κτλ. που μπορεί να τραυματίσουν ή και να πνίξουν τους μικρούς πελαργούς πριν το τελικό πέταγμά τους.

Συνολικά, δακτυλιώθηκαν 22 νεοσσοί από έξι φωλιές των προαναφερθέντων χωριών. Τα δαχτυλίδια είναι τύπου ELSA, πλαστικά, τα οποία διαρκούν εφ’ όρου ζωής και δίνουν τη δυνατότητα παρατήρησης από απόσταση με κιάλια ή τηλεσκόπιο. Η φωλιά με τα περισσότερα μικρά ήταν στο Προδρόμι με συνολικά 5 νεοσσούς. Στην Κρυσταλλοπηγή και στον Ξηρόλοφο είχαν από 3 και 4 νεοσσούς (δύο φωλιές με 4 νεοσσούς και τρεις φωλιές με 3 νεοσσούς).  Ο πιο «βαρύς» νεοσσός ήταν σε φωλιά της Κρυσταλλοπηγής με βάρος 3,40kg και ο πιο ελαφρύς 1,48kg.


















Σκοπός της δακτυλίωσης είναι η μελέτη του λευκού πελαργού και συγκεκριμένα οι μετακινήσεις του, η μετανάστευση και η αναπαραγωγή. Τις περισσότερες φορές τα πουλιά αυτά επιστρέφουν μετά τη μετανάστευσή τους στην περιοχή που γεννήθηκαν. Έτσι αν ένα πουλί δακτυλιωθεί στην Ευρώπη σε κάποιο σταθμό δακτυλίωσης, και βρεθεί στην Αφρική, θα δώσει την δυνατότητα στους επιστήμονες από τα στοιχεία του δακτυλιδιού να βγάλουν διάφορα συμπεράσματα, όπως για παράδειγμα σχετικά με την κατάσταση στην οποία βρέθηκε το πουλί, την περιοχή όπου βρέθηκε και κάτω από ποιες συνθήκες, αν είχε ξαναπιαστεί πριν, την πορεία που ακολούθησε και άλλα. Ευελπιστούμε πως τα πουλιά που δακτυλιώθηκαν φέτος θα παρατηρηθούν και κατά την επιστροφή τους από την Αφρική μετά από λίγα χρόνια.

ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΑΠΟΙΚΙΑΣ ΤΩΝ ΕΡΩΔΙΟΜΟΡΦΩΝ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΠΡΑΣΟΥΔΙ 2017



Η νήσος Πρασούδι όπως φαίνεται από το σκάφος


Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε και φέτος η ετήσια καταμέτρηση των φωλιών των ερωδιόμορφων που φιλοξενεί η νήσος Πρασούδι, που βρίσκεται στο ΝΔ τμήμα του δέλτα Καλαμά. Πρόκειται για ένα μικρό νησί με χαμηλή μεσογειακή θαμνώδη βλάστηση, στο οποίο φωλιάζει ένας μεγάλος αριθμός ερωδιών όπως Λευκοτσικνιάδες (Egretta garzetta), γελαδάρηδες (Bubulcus ibis) και χαλκόκοτες (Plegadis falcinellus), οι οποίοι προστατεύονται από ευρωπαϊκά και εθνικά καθεστώτα προστασίας.
Απόσπασμα δορυφορικής εικόνας της νήσου Πρασούδι

Η διαδικασία περιλαμβάνει την άφιξη στη νήσο Πρασούδι δια της θαλάσσιας οδού μέσω φουσκωτού σκάφους του φορέα διαχείρισης και την καταμέτρηση φωλιών, νεοσσών και αυγών πάνω στα δέντρα που βρίσκονται κυρίως στην κεντρική πλευρά του νησιού. Για να επιτευχθεί η μικρότερη δυνατή όχληση των ερωδιών, μειώνοντας τον χρόνο παραμονής πάνω στο νησί, η μέτρηση γίνεται τις πρώτες πρωινές ώρες από τρεις ομάδες των 2 ατόμων, καταμετρώντας η κάθε μια, συγκεκριμένη πλευρά του νησιού.

Το σύνολο των φωλιών φέτος μειώθηκε στις 590 φωλιές στις οποίες 191 ανήκουν σε χαλκόκοτες, 286 σε λευκοτσικνιάδες και 113 σε γελαδάρηδες. Καταμετρήθηκαν επίσης 1574 νεοσσοί όλων των ειδών καθώς και 101 αυγά, τα περισσότερα σε φωλιές γελαδάρηδων, ενώ στις φωλιές λευκοτσικνιάδων είχαν εκκολαφτεί σχεδόν όλα τα αυγά. Οι περισσότερες φωλιές (39) καταγράφηκαν σε ένα δέντρο και ανήκαν αποκλειστικά σε χαλκόκοτες. Το σύνολο των νεκρών νεοσσών ήταν 8 (κυρίως από επιθέσεις γλάρων).
Η καταμέτρηση των φωλιών των ερωδιόμορφων πραγματοποιείται κάθε χρόνο από τον Φορέα Διαχείρισης Στενών και Εκβολών ποταμών Αχέροντα και Καλαμά με πρώτη πιλοτική μέτρηση το 2011. Τα αποτελέσματα των μετρήσεων έως και το 2017 φαίνονται στα παρακάτω γραφήματα, όπου απεικονίζεται η μικρή μείωση στις φωλιές λευκοτσικνιάδων, μια μικρή αύξηση στις φωλιές χαλκόκοτας και σταθερός αριθμός φωλιών γελαδάρη (Γράφημα 1). Στο γράφημα 2 απεικονίζεται η μικρή μείωση στο σύνολο των φωλιών για το 2017 (590) σε σχέση με τον συνολικό αριθμό το 2016 (622).


Ακολουθούν φωτογραφίες απο την απογραφή των ερωδιών:








23 Ιουν 2017

Διάσωση νεαρού βραχοκιρκίνεζου

Πριν λίγες μέρες εντοπίστηκε από προσωπικό του Τμήματος Αλλοδαπών του Οργανισμού Λιμένα Ηγουμενίτσας, στο χώρο του Λιμένα, ένα νεαρό Βραχοκιρκίνεζο που αδυνατούσε να πετάξει. Μετά από επικοινωνία, ο φορέας Διαχείρισης το περισυνέλλεξε και αφού του προσφέρθηκαν τροφή και νερό, το προώθησε στο Κέντρο περίθαλψης άγριων ζώων στην Πρέβεζα καθώς κρίθηκε από τον Πρόεδρο του ΔΣ του Φορέα, ότι απαιτούνται αρκετές ημέρες ώστε να είναι σε θέση να πετάξει.

Το Βραχοκιρκίνεζο, εφόσον συμπληρώσει τον απαιτούμενο κύκλο ημερών ώστε να αποκτήσει την πτητική του ικανότητα θα ελευθερωθεί στο φυσικό περιβάλλον καθώς από ότι φάνηκε δεν έχει κάποιο χτύπημα ή άλλο πρόβλημα υγείας.







Σχέδιο Δράσης για την βιοποικιλότητα σε περιφερειακό επίπεδο

H Ελλάδα διαθέτει ένα από τα υψηλότερα επίπεδα βιοποικιλότητας στη Μεσόγειο και στην Ευρώπη, ενώ υπάρχει η υποχρέωση για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Η ανάγκη για αποτελεσματική προστασία και διαχείριση υπό το πρίσμα μιας ολοκληρωμένης περιβαλλοντικής πολιτικής  απορρέει  από την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία και τις διεθνείς συμβάσεις αλλά και από την Εθνική Νομοθεσία (Εθνική Στρατηγική για τη βιοποικιλότητα, νόμος για την Βιοποικιλότητα κλπ)
Σκοπός της Εθνικής Στρατηγικής για τη βιοποικιλότητα είναι η «ανάσχεση  της απώλειας Βιοποικιλότητας και της υποβάθμισης των λειτουργιών των οικοσυστημάτων της Ελλάδας μέχρι το 2026, η αποκατάστασή τους, όπου χρειάζεται και δύναται, η ανάδειξη της βιοποικιλότητας ως εθνικό κεφάλαιο, όπως και η εντατικοποίηση της συμβολής της Ελλάδας στην αποτροπή απώλειας βιοποικιλότητας παγκοσμίως»
Σε εφαρμογή των παραπάνω η περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας προχώρησε στην σύνταξη «Σχεδίου Δράσης της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας για τη βιοποικιλότητα», μια πρωτοβουλία που καλό θα ήταν να ενταχθεί στο σχεδιασμό και άλλων περιφερειών της χώρας και ιδιαίτερα όπου στα διοικητικά τους όρια συμπεριλαμβάνονται περιοχές με υψηλή βιοποικιλότητα όπως οι προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura {Ειδικές Ζώνες Διατήρησης (ΕΖΔ)- Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ)}, υγρότοποι ενταγμένοι στη Σύμβαση Ραμσάρ, Μνημεία της Παγκόσμιας Κληρονομιάς κλπ.