18 Μαρ 2016

Αφιέρωμα για την Παγκόσμια Ημέρα Δασοπονίας



    Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών ανακήρυξε 21 του Μάρτη Παγκόσμια Ημέρα Δασών για να μας τονίζει το αυτονόητο: τη ζωτική σημασία που έχουν τα δάση για τη διατήρηση της ζωής στον πλανήτη και την αγάπη και φροντίδα που οφείλει να έχει ο άνθρωπος σε αυτά.
   Η δασοπονία είναι ένας από τους βασικούς κλάδους της πρωτογενούς παραγωγής της χώρας μας και όταν γίνεται με κανόνες και σεβασμό προστατεύει τα δάση, δίνοντας ταυτόχρονα στη χώρα μας μια ρεαλιστική προοπτική βιώσιμης ανάπτυξης.




   Μια αειφορική δασική παραγωγή αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες προστασίας των δασών, καθώς όχι μόνο μειώνει την υπερσυσσώρευση βιομάζας, αλλά διατηρεί και την παρουσία ανθρώπων με την αναγκαία γνώση και ενδιαφέρον μέσα στα δάση. Τα δάση και οι δασικές εκτάσεις αποτελούν ένα σημαντικό κεφάλαιο του φυσικού πλούτου της χώρας μας αφού καλύπτουν το 60% περίπου της συνολικής έκτασης της Ελλάδας, σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη δασική απογραφή.
    Η μεγάλη ποικιλία των ειδών και πληθυσμών της αυτοφυούς χλωρίδας και άγριας πανίδας που φιλοξενούν καθώς και οι υψίστης σημασίας ωφέλειες που προσφέρουν μέσω των φυσικών διεργασιών τους, καθιστούν την απρόσκοπτη λειτουργία τους αποφασιστικής σημασίας για τον ίδιο τον άνθρωπο. Υπολογίζεται ότι τα δάση αποτελούν πηγή τροφής, καυσίμων, υλικών κατασκευής και εισοδήματος για περίπου 1,6 δισεκατομμύρια ανθρώπους. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μεταξύ 65 και 80% του παγκόσμιου πληθυσμού μπορεί να αντιμετωπιστεί με φαρμακευτική αγωγή, προερχόμενη κυρίως από φυτικά είδη.




   Τα Ελληνικά δάση παρουσιάζουν ορισμένες οικολογικές και διαχειριστικές ιδιαιτερότητες που τους δίνουν μία ξεχωριστή θέση στην Ευρωπαϊκή δασοπονία:

  •       Είναι δάση μεγάλης βιολογικής αξίας λόγω της υψηλής βιοποικιλότητας τους, όπως αυτή εκφράζεται από την πλούσια χλωριδική σύνθεση, το πλήθος ενδημικών και σπανίων φυτικών ειδών, και την ποικιλία των οικοσυστημάτων.  Η Ελληνική χλωρίδα απαρτίζεται από 6320 περίπου είδη, από τα οποία το 15% είναι ενδημικά, δηλαδή απαντώνται μόνο στην Ελλάδα.  Η αντίστοιχη χλωρίδα των μεσευρωπαϊκών χωρών δεν υπερβαίνει τις 3000 είδη.
  •       Είναι δάση φυσικά, αποτελούμενα από ποικιλία ειδών που ανανεώνονται με φυσική αναγέννηση.
  •       Παρουσιάζουν ιδιαίτερα αυξημένη γενετική ποικιλότητα εξαιτίας του πλήθους των σταθμών και της γεωγραφικής απομόνωσης, που προέκυψαν από το πολυκύμαντο τοπογραφικό ανάγλυφο, την μακρόχρονη ιστορία διαταραχών και την πληθώρα εδαφικών τύπων.
  •       Ο ρόλος της δασοπονίας είναι σε μεγάλο βαθμό κοινωνικός, υποβοηθούμενος και από τον δημόσιο χαρακτήρα των Ελληνικών δασών.  Στη χώρα μας πάνω από το 60% των δασών ανήκει στο δημόσιο.  Ο δημόσιος χαρακτήρας των δασών επιτρέπει στο κράτος  να διαχειρίζεται τα δάση ακόμα και σε περιπτώσεις, που δεν υπάρχει άμεσο οικονομικό κέρδος.  Αυτό μπορεί να ενισχύσει την κοινωνική διάσταση της δασοπονίας, όπως είναι η εργατική απασχόληση κατοίκων απομακρυσμένων περιοχών, η κατανομή εισοδήματος στους τοπικούς δασικούς συνεταιρισμούς και η διατήρηση του παραδοσιακού επαγγέλματος του υλοτόμου.
  •       Η παραδοσιακή δασοπονία στην Ελλάδα βασίζεται στην αρχή της αειφορικής διαχείρισης από τις αρχές του περασμένου αιώνα.  Η αειφορική διαχείριση εμπεριέχει ισοδύναμα την επιστημονική γνώση, την περιβαλλοντική ηθική και την οικονομική ανάπτυξη και βασίζεται στις αρχές της δικαιοσύνης μεταξύ των γενεών και  της κάλυψης των αναγκών του σήμερα με ταυτόχρονη διατήρηση της παραγωγικότητας των φυσικών πόρων εις το διηνεκές.  Το Ελληνικό δάσος χαρακτηρίζεται από πολυλειτουργικότητα που συνδυάζει παραγωγή οικονομικών και προσφορά κοινωφελών αγαθών.  Παράλληλα, η διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας, της βιοποικιλότητας και της σταθερότητας των δασικών οικοσυστημάτων αποτελεί πρωταρχικό μέλημα. 
  •       Η Ελληνική δασοπονία επιδιώκει την πολυδιάστατη (πολλαπλή) χρήση του δάσους για παραγωγή πλήθους υλικών αλλά και άυλων αγαθών, μη περιοριζόμενη στην απλή ξυλοπονία.  Στην δασοπονία πολλαπλών σκοπών είναι απαραίτητο η επιστημονική γνώση για την ορθολογική και αειφορική διαχείριση του δάσους ως φυσικού πόρου να λαμβάνει υπόψη τόσο τα θεμελιώδη προβλήματα των σχέσεων της ανθρώπινης κοινωνίας με τις φυσικές παραγωγικές δυνάμεις, όσο και την σύγχρονη τεχνολογία με την οποία επιτυγχάνεται η εκμετάλλευση των παραγωγικών δυνάμεων της φύσης, χωρίς να διαταράσσονται οι φυσικές διεργασίες.  Διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων πρέπει να βρίσκονται σε άμεση σχέση μεταξύ τους.  Κύριο μέλημα κάθε μορφής  δασικής διαχείρισης πρέπει να αποτελεί η προστασία του δάσους.


   Οι δασικές πυρκαγιές αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του χερσαίου φυσικού περιβάλλοντος και οι επιπτώσεις τους είναι πλέον παγκόσμιες, αφού αποτελούν κύριες συνιστώσες των τριών μεγαλύτερων παγκόσμιων περιβαλλοντικών προβλημάτων   του όπως το φαινόμενο του θερμοκηπίου, της αλλαγής του κλίματος της γης και της ερημοποίησης .





      Παγκοσμίως, η καταστροφή των δασών από πυρκαγιές έχει ως αποτέλεσμα όχι μόνο την απώλεια των κυριότερων δεσμευτών του CO2 της ατμόσφαιρας, αλλά και τον ταυτόχρονο εμπλουτισμό της με το CO2 και το CH4 που προέκυψαν ως προϊόντα της καύσης της δασικής βιομάζας.  Αύξηση της συγκέντρωσης του CO2 στην ατμόσφαιρα συνεπάγεται μεγαλύτερη δέσμευση της ανακλώμενης ηλιακής ακτινοβολίας, με αποτέλεσμα το κλίμα της γης να γίνεται προοδευτικά θερμότερο και ξηρότερο, και, ως εκ τούτου, περισσότερο ευεπίφορο για την έναρξη και εξάπλωση δασικών πυρκαγιών, αλλά και για την  επερχόμενη ερημοποίηση από την εκτεταμένη διάβρωση των εδαφικών πόρων που ακολουθεί την καταστροφή του φυτοκαλύμματος από τις πυρκαγιές.

  Το δάσος αποτελεί το σημαντικότερο συστατικό του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας μας. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να αποτελέσει κομμάτι της πράσινης ανάπτυξης, αφού μπορεί να συμβάλει τόσο στην αντιμετώπιση οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων, όσο και στην ουσιαστική προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.
   Επιβάλλεται, λοιπόν η συστράτευση όλων στην προστασία κ αειφορική διαχείριση των δασών μας για να τα κληροδοτήσουμε και στις επόμενες γενιές.




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου